Aktualności
Sezon szkolny (1 września do 30 czerwca)
WTOREK 9.00 – 16.00
ŚRODA 9.00 – 16.00
CZWARTEK 9.00 – 16.00
PIĄTEK 10.00 – 17.00
SOBOTA 11.00 – 18.00
NIEDZIELA 12.00 – 16.00
Навчальний сезон (з 1 вересня по 30 червня)
ВІВТОРОК 9.00 - 16.00
СЕРЕДА 9.00 - 16.00
ЧЕТВЕР 9.00 - 16.00
П'ЯТНИЦЯ 10.00 - 17.00
СУБОТА 11.00 - 18.00
НЕДІЛЯ 12.00 - 16.00
Kamienie szlachetne, a zwłaszcza zawierająca je biżuteria, były w przeszłości i są do dziś wyznacznikiem statusu. Minerałom przypisywano lecznicze i magiczne właściwości. Człowiek chciał je więc mieć przy sobie nie tylko ze względów estetycznych, ale i zdrowotnych. Dodatkowo niosły ze sobą pewną symbolikę i również przez to były szczególnie cenione. Przykładowo: szafiry ze względu na kolor łączono z niebem, czerwone kamienie, takie jak rubin czy granat – z siłą życiową i krwią, fioletowe ametysty - z duchowością. Przezroczyste diamenty i kryształy górskie symbolizowały czystość, a zielone szmaragdy miały leczyć choroby. Szczególnie bogate w duże ilości kamieni szlachetnych (zwykle o szlifie kaboszonowym, charakteryzującym się gładką powierzchnią bez fasetowania) były średniowieczne korony.
Korona Bolesława Chrobrego niestety nie dotrwała do naszych czasów i nie wiemy jak dokładnie wyglądała. Określana tym mianem korona koronacyjna władców polskich powstała dopiero w XIV wieku i pierwszy raz użyto jej podczas koronacji Władysława Łokietka w 1320 roku. Znamy jednak kilka koron władców europejskich, pochodzących ze średniowiecza, takich jak Korona Świętego Stefana, Korona Świętego Cesarstwa Rzymskiego, czy Korona Ottona III. Rzucają one światło na to, jak wyglądała wówczas sztuka jubilerska i jakie kamienie szlachetne były szczególnie cenione.
Skarby pochodzące z odległych czasów znajdujemy nie tylko w koronach. W niektórych pochówkach na cmentarzyskach wczesnośredniowiecznych (datowanych głównie na XI-XII wiek) spotyka się bogate wyposażenie, w skład którego wchodzą ozdoby złote, srebrne i brązowe. Wśród tych inwentarzy grobowych swoistymi małymi klejnotami są paciorki, którym poświęcona jest niniejsza wystawa.
Paciorki najczęściej występowały w grobach kobiet i dzieci, zazwyczaj w zespołach po kilka egzemplarzy. Na szczególną uwagę zasługują niektóre bardzo bogate pochówki, wyposażone w kolie, składające się z setek paciorków. W niektórych przypadkach ich liczba przekraczała 1000 sztuk. Pojedyncze egzemplarze czasami spotykano też w grobach mężczyzn.
Popularnymi surowcami, z których wykonywano paciorki były: szkło, karneol, kryształ górski i bursztyn, ale znajdowano też egzemplarze wykonane z kamieni takich jak fluoryt, realgar, ametyst czy różne odmiany chalcedonu (na przykład agat) a także z fajansu, gliny, czy muszelek kauri.
Na wystawie i posterach jej towarzyszących prezentujemy zabytki pochodzące z różnych stanowisk wczesnośredniowiecznych: Poznania, Gniezna, Lądu nad Wartą, Bruszczewa, Głuchowa, Krąplewa, Ujścia, Giecza, Milicza i Krzanowic. Kolorowe paciorki i oczka pierścionków wykonano ze szkła oraz kamieni ozdobnych. Towarzyszą im współczesne paciorki szklane wykonane technikami znanymi ze średniowiecza.
Prezentowane zabytki pochodzą ze zbiorów: Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy Oddział Rezerwat Archeologiczny
w Gieczu, Muzeum Archeologicznego - oddziału Muzeum Miejskiego Wrocławia, oraz Muzeum Regionalnego w Świebodzinie.
Czas trwania wystawy:
18.12.2025 – 28.02.2026
Autorka wystawy: Magdalena Felis
Projekt graficzny: Joanna Kurkowicz
PROCEDURA DOTYCZĄCA SYGNALISTÓW
OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH (RODO)
