Wtorek, 14 kwietnia 2026, Imieniny: Bernarda, Martyny, Waleriana PL EN | |

 
  1. Home
  2. QR kody Pradzieje Wielkopolski
  3. WCZESNA EPOKA BRĄZU - WOŁKI Z BYTYNIA, SKARBY Z GRANOWA I PONIECA

WCZESNA EPOKA BRĄZU - WOŁKI Z BYTYNIA, SKARBY Z GRANOWA I PONIECA

Umiejętność wytopu brązu doprowadziła do wyodrębnienia się grupy specjalistów odlewników-metalurgów – osób wtajemniczonych, o wysokim statusie społecznym, łączących prawdopodobnie produkcję brązu z uprawianiem wymiany, a być może i magii.

Większość przedmiotów metalowych znalezionych na terenie Wielkopolski pochodzi ze skarbów, czyli znalezisk gromadnych, pozbawionych szerszego kontekstu archeologicznego, ukrytych w ziemi przez właścicieli z powodu zagrożenia, a niekiedy także ze względów kultowych. Jednym z najcenniejszych jest skarb przedmiotów miedzianych z Bytynia koło Szamotuł. Znalezione tam figurki wołków są niewątpliwie naśladownictwem sztuki bliskowschodniej, która rozpowszechniła się nad Morzem Śródziemnym, skąd za pośrednictwem rzemieślników - odlewców dotarła na tereny Polski.

Pozostałe przedmioty brązowe pochodzą z dwóch skarbów, z Granowa i Ponieca w południowej Wielkopolsce. Są to m.in. ozdoby noszone przez kobiety – naramienniki, charakterystyczne dla tego okresu długie szpile do spinania szat i bransolety. Dużą cześć skarbów stanowi broń: sztylety, czekany i topory. Dodatkowo w skład uzbrojenia wojownika z tego okresu wchodził miecz w skórzanej pochwie i brązowa siekierka, noszona przy pasie. Gruby, skórzany pancerz oraz skórzana tarcza dość dobrze chroniły przed wrogiem. W sumie wojownik tego okresu niewiele odbiegał wyglądem od przedstawionego na wystawie jego odpowiednika z następnej epoki.

W epoce brązu zapoczątkowany został proces przemiany cywilizacyjnej ówczesnej Europy. Wykształcił się nowy typ społeczności - wspólnot rodowych o stabilnych i ekonomicznie samowystarczalnych strukturach. Zasadniczą formą organizacji przestrzennej osadnictwa był zespół złożony z umocnionej osady centralnej, jak np. w Bruszczewie koło Kościana oraz powiązanego z nią miejsca obrzędowego – taką rolę pełniło zapewne położone niedaleko cmentarzysko kurhanowe w Łękach Małych.